#12: Persoonlijkheidstesten, wat is daar nu het nut van?
#12: Persoonlijkheidstesten, wat is daar nu het nut van?

#12: Persoonlijkheidstesten, wat is daar nu het nut van?

In je zoektocht naar zingeving en persoonlijke ontwikkeling kom je ongetwijfeld op een gegeven moment een persoonlijkheidstest tegen. Wie ben je, wat zijn je eigenschappen, en wat kun je daar dan mee staat meestal centraal. Er zijn er veel verschillende soorten persoonlijkheidstesten. Allemaal met hun eigen voor- en nadelen. In deze blog beschrijf ik een aantal verschillende persoonlijkheidsvragenlijsten die ik op enig moment gebruikt heb.

Insights Discovery

Insights Discovery is een persoonlijkheidsvragenlijst die ik al zeker vier keer heb ingevuld. Niet perse omdat ik dat zo leuk vond, maar vooral omdat mijn werkgever er fan van is (en vaak van afdeling wisselen vergroot die kans ook wel). Het wordt vaak ingezet om de teamperformance te verbeteren.

De test bestaat uit een (lange) serie van steeds vier stellingen. Je kiest er dan 1 die het best bij je past, en 1 die het minst bij je past. Dan geef je de overige twee een cijfer tussen de 1 (geen betrekking op mij) en 5 (volledig betrekking op mij), waarbij je elk cijfer maar één keer mag gebruiken. Als je dan klaar bent, krijg je een ‘Persoonlijk Profiel’ (meestal krijg je die pas tijdens een trainingsdag).

De fundering van Insights wordt gevormd door theorieën van Carl Jung. Er wordt gesteld dat er twee assen zijn: denken-voelen en extraversie-introversie. Deze assen zijn haaks op elkaar gezet, zodat er vier combinaties ontstaan. De combinaties worden met kleuren weergegeven:

  • Blauw: introverte denker
  • Groen: introverte voeler
  • Rood: extraverte denker
  • Geel: extraverte voeler

In het profiel zul je dan onder andere een overzicht vinden van jouw score op elk van de kleuren. De meeste mensen hebben één of twee voorkeursstijlen. Het profiel geeft een beschrijving van jouw persoonlijke stijl, je belangrijkste sterke en ‘zwakke’ punten. Daarnaast bevat het informatie over communicatie, blinde vlekken, je tegengestelde type (die ene persoon waar je je altijd aan irriteert, zeg maar), en tips over hoe je met je tegengestelde type kunt samenwerken. Dit is natuurlijk maar een beknopte beschrijving, meer informatie kun je hier vinden.

Ok, interessant. Is het wetenschappelijk onderbouwd? Nee dus. Onderbouwing is er niet. Het profiel dat je krijgt voelt een beetje als een horoscoop. Iedereen die het leest kan er wel iets uithalen wat op hem of haar van toepassing is. Heb je er dan niets aan? Het ligt eraan hoe je het bekijkt. Met dit soort dingen bezig zijn als team, kan er wel voor zorgen dat je met elkaar in gesprek gaat over dergelijke onderwerpen. Persoonlijk zou ik niet voor deze vragenlijst kiezen als ik zelfstandig bezig zou gaan met mijn eigen ontwikkeling. Maar goed, als de baas betaald, zou ik zeggen haal er uit wat er in zit. Er zitten heus wel dingen in die je herkent, en waar je iets mee kunt.

MBTI

MBTI staat voor Meyers-Briggs Type Indicator. Ook deze is gebaseerd op het werk van Jung, maar baseert zich op vier dimensies:

  • Waar richt je je aandacht op: introvert- extravert
  • Hoe neem je informatie op: waarneming- intuitie
  • Het nemen van beslissingen: denken-voelen
  • Hoe bekijk je de wereld: judging-perceiving

Iedereen heeft een score op elk van de dimensies, waarmee je dan 16 verschillende persoonlijkheden krijgt. Voor een uitgebreide beschrijving van de typen kun je een kijkje nemen op de site van The Meyers-Briggs company. MBTI heeft al een wat grotere diversiteit aan persoonlijkheden, waardoor je misschien iets minder dat hokjes-idee krijgt. Online zijn er verschillende mogelijkheden te vinden om deze test (of afgeleiden daarvan) gratis te gebruiken (overigens zijn dat niet de ‘officiële’ MBTI testen, die kun je alleen tegen betaling doen).

MBTI is al heel lang in gebruik. Al die tijd heeft men ook data verzameld van de ingevulde testen, waardoor er veel gegevens beschikbaar zijn. Zo is bijvoorbeeld deze infographic over introversie gemaakt. Is MBTI dan ook wetenschappelijk onderbouwd? Het antwoord is tweeledig. De basis (die van Jung) is niet wetenschappelijk. Echter is men wel voortdurend bezig om het meetinstrument te analyseren, en te valideren. Ze zijn in elk geval behoorlijk open hierover.

Is MBTI nuttig? Eigenlijk geldt hier hetzelfde als voor Insights Discovery. Het geeft wel een horoscoop-achtig gevoel. Voor mijn gevoel is er iets meer ruimte voor nuance, omdat er meer dimensies worden meegenomen dan bij Insights Discovery. Ik zou er niet (zelf) voor betalen. Maar als ik de kans kreeg, zou ik hem aanpakken. Je kunt er altijd wel iets nuttigs uithalen.

Big Five

De Big Five is een veelgebruikt persoonlijkheidsmodel. Van de hier beschreven modellen is het de enige die een wetenschappelijk basis heeft. Door uitgebreid analysewerk, is men gekomen tot vijf afzonderlijke persoonlijkheidskenmerken:

  • Extraversion/introversion: haal je je energie uit jezelf of uit sociale activiteiten?
  • Nauwgezetheid: ben je bijvoorbeeld heel georganiseerd, of wat chaotischer?
  • Vriendelijkheid: ben je meegaand, of juist niet zo?
  • Openness to experience: sta je open voor nieuwe ideeën, of ben je wat conservatiever?
  • Neuroticisme: hoe gevoelig ben je voor stress?

Het mooie is dat je deze test ook op verschillende plekken gratis kunt doen. Zoals ik hierboven al schreef, is dit persoonlijkheidsmodel wel wetenschappelijk onderbouwd. Ik vond deze zelf wel heel prettig (ik heb er een via mijn coach gedaan). Voor mijn gevoel zit er meer nuance in dan in de andere twee modellen. Elk van de vijf dimensies is nog onderverdeelt in zes sub-schalen, waardoor je een beter beeld krijgt hoe de dimensies bij jou zijn opgebouwd.

Is een Big Five persoonlijkheidstest nuttig? Ja, dat denk ik wel. Je krijgt geen horoscoop achtig verhaal, maar gewoon een overzicht van je scores op de verschillende aspecten, met een beknopte uitleg over het betreffende kenmerk. Het geeft niet alleen inzicht in of je bijvoorbeeld introvert of extravert bent, maar ook hoe dat er in jouw specifieke geval uitziet. Er is dus heel veel nuance. Voor mij bood het in elk geval een aantal nuttige handvatten om mee verder te kunnen. Zou ik er voor betalen? Ja, en dat heb ik al gedaan. Het is het geld wel waard.

Conclusie

Wat heb je nu aan dit soort persoonlijkheidsvragenlijsten? Dat ligt eraan. Ik denk dat je om te beginnen niet al te hoge verwachtingen zou moeten hebben. Persoonlijkheidsvragenlijsten zijn een instrument dat je verder kan helpen, en zou je vooral moeten zien als een hulpmiddel. Natuurlijk kun je nooit de volledige nuance van je persoonlijkheid vangen in een model. Maar het kan je wel aanknopingspunten geven. Zo heb ik geleerd dat ik heel hoog scoor op ‘opennes to experience’. Ik heb dus een enorme nieuwsgierigheid, naar een heel veel verschillende onderwerpen (kijk maar naar mijn blog-overzicht of mijn boeken-pagina. En dat zijn dan alleen nog maar de dingen die ik op schrijf…). Ik heb dat kenmerk van mij een tijdje niet echt gebruikt, en ik merk dat dat niet goed voor mij is. Nu ik dat weet, kan ik dat bijsturen. Dus, mijn advies: vul eens zo’n vragenlijst in, en kijk wat het je kan brengen. Wees nieuwsgierig.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.